Archeologie (voltijd)

StudievormVoltijd
TypeBachelor opleidingen en studieroutes
LocatieDeventer
Opleidingsduur4 jaar

Houd je van geschiedenis en zoek je graag naar sporen uit het verleden? Bij de hbo-opleiding Archeologie van Saxion in Deventer leer je hoe je alles tot op de bodem uitzoekt en breng je de geschiedenis weer tot leven.

De opleiding Archeologie

Studenten Archeologie doen veldonderzoekVan werken bij opgravingen tot alles zorgvuldig vastleggen en documenteren. Als archeoloog zijn je werkzaamheden zeer afwisselend en uitdagend! Je werkt zowel binnen als buiten; je helpt bijvoorbeeld bij opgravingen in zand en klei, werkt met moderne digitale technieken en drones en stelt de ouderdom vast van vondsten, waarna je ze zorgvuldig catalogiseert en presenteert.

Ben je zo’n onderzoeker die van avontuur in de buitenlucht houdt? Schrijf je dan in voor de hbo-opleiding Archeologie. De opleiding is uniek in Nederland en leert je hoe je een bijdrage levert aan het uitwerken van archeologisch onderzoek. Het zwaartepunt van deze opleiding ligt bij de ICT en de techniek.

Wat leer je?

Gedurende de hbo-opleiding Archeologie leer je allerlei praktische vaardigheden voor archeologisch veldwerk, zoals het meten en tekenen. Daarnaast vergaar je kennis over de verschillende archeologische periodes (prehistorie, Romeinse tijd, middeleeuwen en nieuwe tijd) en de verschillende vondstcategorieën die daar bij horen, zoals vuurstenen werktuigen en aardewerk.

Tegenwoordig voeren voornamelijk bedrijven archeologisch onderzoek uit. Daarom volg je colleges in het projectmatig werken en leer je te communiceren met diverse partijen rondom een opgraving. Je gaat aan de slag met de registratie van archeologische opgravingen, leert hoe je in het veld met behulp van digitale apparatuur kunt tekenen en kunt een rapport opmaken, voorzien van afbeeldingen.

Archeologie in cijfers

Startmoment: september
Theorie: 35%
Praktijk en groepsopdrachten: 50%
Studieloopbaanbegeleiding: 15%

Neem alvast een kijkje…

Archeologie blog, Archeologie website, de Facebookpagina van Archeologie in Deventer of de Facebookpagina van Archeologie Saxion.

Na het afronden van de opleiding, draag je de titel Bachelor of Science. Waar wordt gebouwd en de bodem wordt opengehaald, is archeologisch onderzoek verplicht. Dagelijks voert men in Nederland tientallen archeologische onderzoeken uit.

Beroepen voor archeologen

Studenten Archeologie doen opgravingen Na je opleiding Archeologie ben je een generalist die een belangrijke rol speelt bij archeologisch onderzoek. Je bent de rechterhand van de master-archeoloog die de leiding heeft over een onderzoek en weet hoe je alle technische, organisatorische en logistieke activiteiten rondom het onderzoek regelt. Daardoor lever je een bijdrage aan de voorbereiding, uitvoering, uitwerking en rapportage van een project, zodat de master-archeoloog niet alles zelf hoeft te doen.

Je bent gedurende het hele archeologische onderzoeksproces breed inzetbaar en werkt zowel 'buiten' (in het veld) als 'binnen' (op kantoor). Tevens biedt het beroepsprofiel de mogelijkheid tot specialisatie, bijvoorbeeld richting beleidswerk, computertechnologie, het restaureren van archeologische vondsten of de educatieve sector.

Als archeoloog kun je bijvoorbeeld aan de slag als:

  • veldarcheoloog bij een commercieel bedrijf of gemeente;
  • archeologisch materiaaldeskundige (berging, conservering, restauratie en determinatie);
  • specialist dataverwerking (GIS, databases, computertoepassingen);
  • beleidsmedewerker archeologie bij een gemeente, regionale uitvoeringsdienst of adviesbureau;
  • medewerker archeologie bij een commercieel bureau, gemeente of bureau op het gebied van communicatie en publiek.

 

Doorstuderen na de hbo-opleiding Archeologie?

Doorstromen naar een masteropleiding Archeologie? De hbo-opleiding Archeologie van Saxion heeft met een aantal universiteiten afspraken gemaakt over een doorstroomtraject naar masteropleidingen. Je kunt een verzwaard ‘plusprogramma’ bijwonen, om vervolgens ter voorbereiding een doorstroomminor te volgen aan een universiteit. Na het behalen van het hbo-diploma heb je de mogelijkheid om direct te starten met de masteropleiding archeologie.



    Toelatingseisen 2017/2018

    Om toegelaten te worden tot de opleiding van je keuze adviseren wij om je uiterlijk op 1 mei aan te melden. Je neemt dan deel aan de studiekeuzecheck. De uitslag hiervan is niet bindend. Als je aan alle inschrijfvoorwaarden voldoet, kun je met de opleiding van je keuze beginnen in september. Tussen 2 mei en 15 augustus kun je je nog steeds aanmelden, alleen is in die periode de uitkomst van je studiekeuzecheck leidend. Een negatief studiekeuzeadvies heeft tot gevolg dat je niet met de opleiding kan beginnen.

    Havo en vwo

    Onderstaande informatie geldt voor het studiejaar 2017-2018. De toelatingseisen worden gepubliceerd onder voorbehoud van wijzigingen in ministeriële regelingen en de door Saxion vastgestelde regelingen.

    Heb je een havo- of vwo-diploma met een profiel dat tot 1 augustus 2007 op het vo werd aangeboden, dan heb je een oud profiel. Je kan onder meer zien dat je een oud profiel hebt als er sprake is van deelvakken (bijv. Economie1 of Economie 2 en Wiskunde A1 en Wiskunde A2).

    Met een oud havo- of vwo-profiel heb je geen recht meer op rechtstreekse toelating. Het diploma wordt afhankelijk van de keuze van opleiding getoetst en vergeleken met de huidige havo- of vwo-profieleisen en -vakken. Het kan dus zijn dat je profiel nog niet voldoet aan deze toelatingseisen en je dus 'deficiënt bent' (ontoereikend) voor de gekozen opleiding. Om te worden toegelaten moet je een deficiëntietoets afleggen die je met voldoende resultaat moet afsluiten om te kunnen worden ingeschreven.

    Toelating havo of vwo

    Je beschikt over een havo- of vwo-diploma met gewenst profiel en je toont aan dat je eindexamen hebt gedaan of een vavo-certificaat hebt voor de hieronder genoemde vakken:

    Havo profiel

    Toelaatbaar

    Natuur en Techniek (NT)Ja
    Natuur en Gezondheid (NG)Ja
    Economie en Maatschappij (EM)Ja
    Cultuur en Maatschappij (CM)Ja
      

    Vwo profiel

    Toelaatbaar

    Natuur en Techniek (NT)Ja
    Natuur en Gezondheid (NG)Ja
    Economie en Maatschappij (EM)Ja
    Cultuur en Maatschappij (CM)Ja
    Deficiëntieonderzoek bij ontbrekende of ontoereikende vakken

    Wanneer je genoemde vakken niet hebt gevolgd, moet je, vóór aanvang van de opleiding, deelnemen aan het deficiëntieonderzoek van Saxion en moet je voor de hieronder vermelde toetsen een voldoende resultaat behalen om alsnog toegelaten te worden:
    - niet van toepassing

    Toelating mbo

    Saxion hanteert de regeling 'nadere toelatingseisen voor mbo-ers' niet.

    Sinds 1 augustus 2015 zijn mbo4 studenten niet meer automatisch toelaatbaar tot alle hbo-studies. Voor een aantal combinaties van mbo- en hbo-opleidingen kunnen 'nadere toelatingseisen' worden gesteld. Het gaat om zogenaamde niet-verwante doorstroom, waarbij je doorstudeert in een andere sector dan waarin je bent opgeleid.

    Saxion heeft besloten deze regeling niet te hanteren omdat onderzoek heeft uitgewezen dat deze groep studenten de laatste jaren binnen Saxion niet minder goed gepresteerd heeft dan de andere studenten die vanuit het mbo zijn ingestroomd. Landelijk is dit echter wel het geval en daarom blijft Saxion onderzoek doen om na te gaan of deze resultaten zo blijven.

    Ander Nederlands diploma

    Je beschikt over een in Nederland afgegeven diploma van een vooropleiding waarvan is vastgesteld dat dit diploma tenminste gelijkwaardig is aan een vwo, havo of mbo-diploma (niveau 4) of je beschikt over een in Nederland afgegeven getuigschrift van het propedeutisch of afsluitend examen van een opleiding in het hoger onderwijs (hbo of universiteit). Zie ook 'Wegwerken deficiënties bij een ander diploma'.

    Buitenlands diploma

    Je beschikt over een niet in Nederland afgegeven diploma van een opleiding waarvan is vastgesteld dat dit diploma tenminste gelijkwaardig is aan het hierboven bedoelde vwo, havo of mbo-diploma.
    Je bent toelaatbaar als je daarnaast beschikt over een van de onderstaande certificaten waarmee je aantoont de Nederlandse taal op voldoende niveau te beheersen:
    - certificaat Staatsexamen programma II;
    - certificaat Profiel Taalvaardigheid Hoger Onderwijs (PTHO);
    - certificaat Profiel Academische Taalvaardigheid.
    Als je de Nederlandse taal niet op niveau B2 beheerst, kun je deelnemen aan het Staatsexamen Programma II via DUO.

    Wegwerken deficiënties bij een ander diploma

    Ben je toelaatbaar op grond van een ander Nederlands diploma of een ander buitenlands diploma dan is het wel van belang dat je je realiseert, dat de profieleisen van toepassing zijn. Voldoe je niet aan deze eisen dan moet je vóór de aanvang van de opleiding, deelnemen aan het deficiëntieonderzoek en voor de volgende toetsen een voldoende resultaat behalen:
    - niet van toepassing

    21+ Onderzoek

    Indien je niet aan één van de bovenstaande eisen voldoet, kun je, wanneer je uiterlijk op 1 september 2017, 21 jaar of ouder bent, vóór de aanvang van de opleiding, deelnemen aan het '21+onderzoek'. Je bent toelaatbaar tot inschrijving voor de opleiding als je de volgende onderdelen van het 21+onderzoek met voldoende resultaat hebt afgelegd:
    - onderdeel Nederlands
    - capaciteitenonderzoek waarbij 4 onderdelen van de DAT (Differentiële Aanleg Test) en 1 onderdeel uit de Drenth testserie worden afgenomen

    De inhoudelijke eisen van het deficiëntieonderzoek en het 21+onderzoek zijn vastgelegd in een aparte brochure.

    Overige toelatingsbepalingen

    niet van toepassing

    Meer informatie

    Neem voor meer informatie contact op met de Studentenbalie:
    - Deventer:     088 - 019 3773
    - Enschede:     088 - 019 1808

    De Studentenbalies zijn geopend op maandag t/m vrijdag van 9.00 - 17.00 uur en zijn bedoeld voor alle (aspirant) Saxion-studenten, ongeacht op welke locatie je studeert of gaat studeren.

    Column Geert Rovers

     

    Bouwbiografie en de parabel van de gekookte kikker

    “Archeoloog worden is een passie, en die passie straalt van de beroepsgroep af. Ik zie het bij studenten, ik zie het bij de grown-up's. Archeologie is hun roeping, en daarmee maken zij met behulp van het verleden, het heden steeds een stukje mooier. Maar – zoals bij veel dingen – heeft dit ook een keerzijde.” 

    Lees de gehele column van Geert Roovers, lector Bodem en Ondergrond, op bodemnieuws.nl

    Lees hieronder enkele ervaringen van studenten Archeologie

     

    Albert Berkepies

    “Nadat ik voor een goed doel een autoreis van Amsterdam naar Dakar had gemaakt, werd ik bij terugkomst een beetje rusteloos. Bij de werkgever waar ik destijds werkte, kon ik me niet verder verdiepen of verbreden. Op zoek naar een nieuwe uitdaging kwam ik tijdens een open dag bij de opleiding Archeologie terecht. Ondertussen ben ik vier jaar verder en bezig met afstuderen. Tijdens mijn gehele studie heb ik geen moment spijt gehad van mijn beslissing om ontslag te nemen en een studie te gaan volgen. Door de enorme hoeveelheid kennis die docenten hebben, lijkt het soms dat ik maar weinig geleerd heb. Vragen, die kennissen of studiegenoten mij stellen, kan ik echter vaak uitgebreid en gepassioneerd beantwoorden. Hierdoor besef ik dat ik toch veel kennis opgedaan heb.”

     
    Jasper Leek & Paul van den Helm

    “Al in een vroeg stadium van onze studie wisten we dat we graag stage wilden lopen in het buitenland. Eerst hebben we nagedacht over een plek op de wereld die we archeologisch gezien interessant vinden, bij voorkeur buiten Europa. Werken in een totaal andere cultuur leek ons erg leerzaam. We kwamen Cambodja; de tempels van Angkor Wat is het grootste religieuze tempelcomplex op aarde.

    Angkor Wat ligt in het noorden van de provincie Siem Reap en is één van de belangrijkste archeologische sites van Zuidoost-Azië. Het archeologische park bevat de prachtige restanten van het Khmer-rijk (9e tot 15e eeuw na Christus). We maakten deel uit van het onderzoek naar de verschillende fases waarin de tempel door de jaren heen is opgebouwd. Dit onderzoek werd uitgevoerd bij de hoofdingang van de Bayon tempel. Daarnaast was het onze opdracht om met behulp van een 3D-programma de fases te visualiseren.

    Als je de kans krijgt, doen! Het is een prachtige ervaring die je voor de rest van je leven meeneemt. Als je het echt graag wilt, houd er dan rekening mee dat je vroeg begint met mailen en het organiseren van je stage. Het kost wat meer moeite en tijd, maar dan heb je ook wat!”

     
    Vincent van de Aast

    Bron: TC Tubantia

    Als afgestudeerd archeoloog hoopt hij ooit een Romeinse villa aan te treffen. Maar ook in deze regio is volgens Vincent van de Aast genoeg te ontdekken. 'Geschiedenis heeft me altijd geboeid', zegt Van de Aast. 'Hoe leefden mensen vroeger, hoe kwamen ze aan eten en hoe woonden ze? Dat zijn vragen die me bezighouden. Het is ook de reden waarom ik vier jaar geleden koos voor de studie archeologie. Een archeoloog brengt het verleden tot leven, fascinerend is dat', vindt de 23-jarige.

    Afgelopen januari studeerde de Langevener af op Saxion Hogeschool in Deventer. Op tafel voor hem ligt zijn scriptie. Tekeningen, foto's en 3D-plaatjes van projecten waaraan hij werkte tijdens zijn studie. Eén van die projecten betreft Vierlingsbeek Vrijthof in de Noord-Brabantse gemeente Boxmeer. 'De grond die ik onderzocht was bedoeld voor nieuwbouwwoningen', legt Vincent uit. 'Voor die tijd moest er eerst archeologisch onderzoek worden verricht. Het veld zou namelijk in de vroege ijzertijd een crematiegrafveld zijn geweest. We begonnen met graven en stuitten op een middeleeuwse nederzetting. Helaas was er geen budget om ook dat in het project op te nemen, maar het was wel enorm interessant.'

    Beroepsmatig vindt Vincent alle archeologische tijdperken interessant. Voornamelijk in eigen land. 'Nederland is best rijk wat dat betreft,' zegt hij. 'Het is niet zoals in Rome dat het allemaal boven de grond is te zien, maar onder de grond op hoger gelegen gebieden langs rivieren zijn vaak veel archeologische resten te vinden. En ook in de regio Twente is nog genoeg te ontdekken,' meent de kersverse archeoloog. 'Denk aan de menselijke beenderen die bij de kerk in Oldenzaal zijn gevonden. Ik ben er naartoe geweest met school destijds en had graag geholpen. Het hunebed in Mander is nog zo'n voorbeeld. Het is al eens onderzocht, helaas.' Met opzet zegt hij helaas. Het is namelijk niet zo dat overal lukraak kan worden gegraven als door documentatie er een vermoeden is dat ergens een ondergrondse archeologische schat ligt. 'De 'verstoorder' betaalt', legt hij uit. 'De insteek van de archeologie is dat als er bijvoorbeeld in een weiland het vermoeden is dat er zich iets in bevindt, dat dat intact blijft. Pas als de grond gebruikt gaat worden voor bijvoorbeeld woningbouw, dan komt de archeoloog in beeld.'

    Uit ervaring weet Vincent dat nabij rivieren de kans op vondsten groot is. "Daar is vaak kleigrond en dat conserveert goed. In zandgrond is hout of textiel sneller verteerd.' De meest bijzondere vondst die hij zelf deed was de kaak van een everzwijn en scherven die later de resten van een aardewerken pot vormden. Volgens de jonge onderzoeker wordt technologie daarbij steeds vaker ingezet. Vincent: 'Tegenwoordig worden drones gebruikt om een gebied in kaart te brengen en wordt er een bodemscan uitgevoerd als vooronderzoek. Het belangrijkste is het vastleggen van de geschiedenis en deze documenten later openstellen voor publiek. Zo lever je een bijdrage aan het toerisme en de cultuur in dat gebied. Het kost dus niet alleen geld, het kan ook zeker iets bijdragen."

    Momenteel richt Vincent zich op het vinden van een baan. Al zijn er genoeg vervolgopleidingen die een aantrekkingskracht uitoefenen. "Onderwaterarcheologie lijkt me enorm boeiend. Toch wil ik nu eerst ervaring opdoen in het veldwerk", zegt hij beslist. "In de gemeente Tubbergen staat een aantal nieuwbouwprojecten op de planning zoals de Tubbergse Es. Ik ga zeker informeren wat daar de mogelijkheden zijn voor archeologisch onderzoek. Ooit hoop ik zoiets als een Romeinse villa te ontdekken en een reconstructie te maken van de funderingssporen, maar dichterbij huis zijn er ook nog volop uitdagingen."

    Nadat je je hebt verdiept in de (theoretische) archeologie en de bijbehorende vaardigheden, ga je je specialiseren in de richting die het beste bij jou past.

    Eerste jaar

    Archeolgie opgravingen/werkplaats nabij de IJsselIn het eerste jaar verdiep je je in de verschillende archeologische periodes (prehistorie, Romeinse tijd, middeleeuwen en nieuwe tijd) en de bijbehorende vondstcategorieën zoals vuurstenen werktuigen en aardewerk. Daarnaast leer je de praktische vaardigheden voor archeologisch veldwerk (zoals meten en tekenen), hoe je informatie registreert en hoe je een rapport samenstelt. Ook volg je vakken als projectmatig werken en leer je hoe je communiceert met diverse partijen rondom een opgraving.

    Fieldschool

    Aan het eind van het eerste jaar ga je zes weken aan de slag met een project in de Saxion Fieldschool, samen met docenten en ouderejaars studenten. Je werkt aan een veldonderzoek verkennende fase (IVO‐O) en een archeologische opgraving. Alle basiswerkzaamheden die bij een archeologisch onderzoek horen, komen aan bod. Denk hierbij aan het beschrijven van grondmonsters, hoogtemetingen, schaven en couperen, monstername, fotograferen en tekenen op schaal.

    Vakken

    • Inleiding archeologie 
    • Communicatie
    • Landschap en bodem
    • Meten en documenteren
    • Periode- en materiaalkennis
    • Onderzoeksmethoden
    • Database en spreadsheet
    • Bewoningsgeschiedenis
    • Erfgoedbeleid
    • GIS/CAD
    • Bureauonderzoek
    • Studieloopbaanbegeleiding
     
    Tweede jaar

    Het tweede jaar staat in het teken van verbreding en verdieping van je archeologische kennis. Zo kom je in aanraking met het digitaal meten, cultuurlandschappen en waterbodems. Maar ook met fotografie, erfgoedbeleid en verdieping in de Middeleeuwen. Daarnaast loop je tien weken stage in de archeologie.

    Vakken

    • Waterbodems
    • Periode- en materiaalkennis
    • Cultuurlandschappen
    • Inventarisatie veldonderzoek
    • Meten en documenteren
    • Communicatie
    • Materiaal, materieel en civiele techniek
    • Cultuurhistorische inventarisatie
    • Fotografie en DTP
    • GIS/CAD
     
    Derde jaar

    Opgravingen/veldwerk archeologieHet derde jaar kies je een profiel, waarmee je je kunt specialiseren. Denk aan de keuzeprofielen materiaalonderzoek, veldarcheologie, digitale archeologie en advies, beleid en communicatie. Daarnaast loop je stages om de opgedane theorie en vaardigheden toe te passen in de praktijk; je werkt op een opgraving samen met archeologen aan een onderzoek. En je kunt je gedurende deze stages specialiseren, bijvoorbeeld in onderwaterarcheologie of op het gebied van beleid. De opleiding heeft ook een uitgebreid internationaal netwerk met stageplaatsen.

     
    Vierde jaar

    In het vierde jaar kies je een minor. Deze mag je zelf invullen. Zo kun je je bijvoorbeeld (verder) specialiseren in een bepaalde richting, bijvoorbeeld in het restaureren van archeologische vondsten of op het gebied van management en ondernemen. Ook kun je de minor gebruiken ter voorbereiding op een masteropleiding bij een universiteit. De afsluiting van je opleiding is je afstudeeropdracht.

     

    Studievereniging DAS: om samen een leuke tijd te hebben

    Deventer Archeologie Studieverenging (DAS) is opgericht als ondersteuning voor de opleiding archeologie. DAS houdt zich hoofdzakelijk bezig met het organiseren van studiegerelateerde excursies, lezingen, studiereis, studieuur, borrels, filmavonden, enzovoort. Daarnaast ondersteunt DAS de opleiding waar mogelijk. Vanuit DAS wordt de nadruk gelegd op verdieping en verbreding van de opleiding. Om ervoor te zorgen dat studenten niet alleen leerzame maar ook leuke studietijd beleven, organiseert DAS ook activiteiten waarbij gezelligheid en het opbouwen van een netwerk een belangrijke rol spelen. Dit zijn in het kort de zaken waar DAS zich voor inzet.

    Wil je weten wat DAS nog meer doet kijk dan eens op de Facebookpagina of stuur een mail naar: studiedas@gmail.com

    Is de opleiding Archeologie iets voor jou? Kom dan eens langs op een van onze open dagen waar je kennis kunt maken met studenten en docenten die je nóg meer kunnen vertellen over deze opleiding.

    Heb je dat al gedaan, maar ben je benieuwd hoe het is om bij Saxion te studeren? Of wil je je nog iets verder verdiepen in deze opleiding? Kom dan proefstuderen. Voor Archeologie kan dat op twee manieren: door een proeflessendag of door mee te doen aan de studie try-out.

    Proeflessendag

    Tijdens de proeflessendag krijg je een aantal verschillende lessen met andere toekomstige studenten, waardoor je een goed beeld krijgt van je opleiding. Je proeft de sfeer op Saxion, maar je maakt ook kennis met de manier waarop docenten lesgeven. Vraag je je af wat je precies gaat leren of wat je moet weten voordat je aan de opleiding begint? Daar kom je achter tijdens een proeflessendag!

    Kies een proeflessendag uit het overzicht en meld je aan via de link:

    [PLD-PLACEHOLDER]

    Na aanmelding krijg je automatisch een ontvangstbevestiging in je mailbox, vervolgens een uitnodiging. Let op: we merken dat de mail vaak in je spambox terecht komt. Check dat dus even!

    Meeloopdag

    De opleiding Archeologie biedt geen meeloopdagen aan.

    Studie try-out

    Als je in 5 havo of 6 vwo zit, en echt nog twijfels hebt over je studiekeuze, dan kun je er ook voor kiezen om mee te doen aan een studie try-out van Archeologie. Het verschil met een proeflessendag en meeloopdag is dat je 3 tot 4 middagen lessen krijgt. Je maakt bijvoorbeeld opdrachten en gaat op excursie naar het werkveld. Zo krijg je een steeds beter beeld van de opleiding en het beroep. Aan het einde weet je beter of je voor de opleiding kiest, of juist niet! Het is de bedoeling dat je bij alle bijeenkomsten aanwezig bent, dus overleg altijd eerst met je decaan voor aanmelding.

    Meer weten en inschrijven voor Studie try-outs

    Hulp nodig met kiezen?

    Wil je meedoen aan één van deze activiteiten, maar weet je niet welke het beste bij je past? Neem dan contact op met het Studie InformatieCentrum of stuur ons een berichtje via Facebook of Twitter.